Strona główna Warto wiedzieć

Terapia bakteriofagami alternatywą dla antybiotyków?

Terapia bakteriofagami alternatywą dla antybiotyków?
Oporność bakterii na antybiotyki to wciąż rosnący problem w produkcji zwierzęcej. Wiele powszechnych chorób, do tej pory utrzymywanych w ryzach dzięki antybiotykoterapii, staje się coraz trudniejszych do wyleczenia. Czas leczenia wydłuża się, rosną także jego koszty. W odpowiedzi na taki stan rzeczy naukowcy poszukują alternatywnych dróg walki z infekcjami bakteryjnymi. Jedną z nich jest terapia bakteriofagami. Przyciąga ona uwagę całego świata jako potencjalna terapia do zastosowania zarówno u ludzi jak i zwierząt.


Czym są bakteriofagi?

Bakteriofagi to maleńkie wirusy, które atakują wyłącznie bakterie. Wszczepiając do ich materiału genetycznego fragment własnego DNA fagi przejmują całkowitą kontrolę nad funkcjami życiowymi bakterii. Dzięki temu komórka bakteryjna zaczyna produkować liczne kopie bakteriofaga, a następnie pęka uwalniając nowopowstałe fagi do środowiska. One z kolei atakują kolejne komórki bakterii, a w efekcie powstaje samoreplikujący się lek przeciwbakteryjny.

Podczas gdy antybiotyki działają zazwyczaj jak bomba nuklearna niszcząc wszystkie bakterie w organizmie, bakteriofagi są tak specyficzne, że atakują tylko konkretny gatunek, a nawet wybrany szczep bakterii.

Produkcja bakteriofagów ma miejsce w laboratorium, hoduje się je na kulturach bakterii. Gdy zainfekowana komórka bakteryjna pęknie, jej pozostałości są usuwane a z wyizolowanych w ten sposób fagów przygotowywany jest suszony, mrożony proszek zawierający wyłącznie oczyszczone bakteriofagi.

To nie jest science – fiction. Terapia fagami jest już dostępna i stosowana w uprawach roślinnych, produkcji zwierzęcej i przetwórstwie żywności w Stanach Zjednoczonych i Korei, zapowiada się także na wejście na rynek Wielkiej Brytanii w najbliższych latach.


Co jest dostępne?

W Stanach Zjednoczonych FDA (Food and Drug Administration) dopuściła do użytku bakteriofagi w przetwórstwie żywności takiej jak sery i mięso drobiowe, mając na celu walkę z bakteriami Listerii i Salmonelli. Terapia przeciwko Salmonelli i Clostridium perfringens u żywych zwierząt oczekuje na wydanie zezwolenia. W Korei stosowany jest dodatek do pasz o nazwie Biotector, który zawiera bakteriofagi zwalczające bakterie Salmonelli. W kilku innych krajach dopuszczona jest terapia enzymami fagowymi , które niszczą komórki bakteryjne.


Potencjalne problemy

Istnieją dwa rodzaje bakteriofagów – lityczne, których działalność prowadzi do śmierci komórki bakteryjnej i lizogeniczne, które wbudowują tylko swoje DNA w materiał genetyczny bakterii nie prowadząc do jej rozpadu. Fagi lizogeniczne mogą powodować zwiększenie zjadliwości bakterii, dlatego należy ich zdecydowanie unikać podczas produkcji i stosowania preparatów zawierających bakteriofagi.

Kolejny problem to oporność bakterii na bakteriofagi. Niektóre rodzaje bakterii wykazują naturalną oporność na działalność bakteriofagów. Rozwiązaniem jest stosowanie w terapii mieszaniny fagów pochodzących z różnych szczepów, które są bardziej skuteczne niż pojedynczy ich rodzaj.

Aktualnie dostępnych jest niewiele produktów z bakteriofagami, głównie ze względu na długi czas oczekiwania na zatwierdzenie wniosków weterynaryjnych. Jest to po części spowodowane obawą przed zastosowaniem w leczeniu środka zdolnego do ewoluowania i samopowielania się, ale także ze względu na skomplikowany proces wydawania pozwoleń na zastosowanie substancji czynnych.


Przyszłość

W 2009 roku Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności uznał produkty zawierające bakteriofagi jako środki do potencjalnego stosowania w żywności pochodzenia zwierzęcego. Wydaje się to otwierać drogę dla zabiegów wykorzystujących bakteriofagi w bezpieczeństwie żywności i już wkrótce można będzie zaobserwować wchodzenie tego typu terapii na rynek Wielkiej Brytanii i pozostałych krajów UE.

Otrzymanie pozwolenia na tego typu terapie w Unii Europejskiej jest z pewnością długotrwałe, ale terapia bakteriofagami daje kolejne narzędzie do walki z opornością na antybiotyki w produkcji zwierzęcej.

Być może Unia Europejska spojrzy na ten rodzaj leczenia jak na sposób radzenia sobie z niepotrzebnym ubijaniem całych stad drobiu w ramach walki z Salmonellą.

Jeśli uda się przezwyciężyć problemy dotyczące opracowania i zatwierdzania wniosków weterynaryjnych terapia bakteriofagami może stanowić realną alternatywę dla zastosowania antybiotyków w hodowli zwierząt.

Opracowała Martyna Lasoń


Źródło: Rae J., Phage therapy could give lift to poultry health. Poultry World. Aug 2014, Vol. 169 Issue 8, p 28-29

ZNAJDŹ DORADCĘ TASOMIX

Masz pytanie, dotyczące żywienia zwierząt?
Skorzystaj z naszej wiedzy.



WYBIERZ GRUPĘ PRODUKTÓW

Znajdź program
żywieniowy

Drób
Trzoda
Bydło
Króliki

TechnologiE

Światowe standardy w produkcji pasz

Bezpieczeństwo stanowi nadrzędny cel w produkcji pasz Tasomix. Jego realizację wspierają innowacyjne technologie (Granulator Kubex TMT) oraz wdrożone standardy: ISO 22000:2005 i QS.

czytaj więcej

Ponad 25 lat
doświadczenia

Światowe standardy produkcji

Partnerzy